فوق العاده شغل چیست

فوق العاده شغل چیست

کارمندان و کارگران در ازای انجام وظایف خود، حقوق مشخصی دریافت می کنند که گاهی به دلایل گوناگون، مزایای اضافه ای تحت عنوان فوق العاده شغل نیز به آن تعلق می گیرد. این مبلغ افزون بر حقوق اصلی بوده و ممکن است به صورت موقت یا همیشگی پرداخت شود. در این زمینه، این سوال برای بسیاری از کارکنان مطرح است که فوق العاده شغل چیست؟

در توضیح این پرسش باید گفت فوق العاده شغل یک امتیاز ویژه است که کارفرما یا انواع شرکت ها برای کارمند یا کارگر در نظر می گیرند. عموما افرادی که وظایف پیچیده و تخصصی انجام می دهند یا دارای مهارت های خاص هستند، واجد دریافت فوق العاده شغل می باشند. همچنین افرادی که بیش از ساعات مقرر کار می کنند، مشمول دریافت اضافه کاری یا شب کاری خواهند شد.

در پاسخ به این که انواع فوق العاده شغل در قانون کار چیست و نحوه محاسبه آن چگونه است، می توان گفت مواردی مانند فوق العاده اضافه کاری، شب کاری، حق جذب، حق ایاب و ذهاب، فوق العاده مناطق محروم و آب و هوا از جمله این موارد هستند که نحوه محاسبه هر کدام متفاوت است. کارفرما پس از توافق با پرسنل، جدول میزان را طبق قانون کار تنظیم کرده و حقوق و فوق العاده ها را مطابق با جدول پرداخت می کند.

برای عضویت در صفحه اینستاگرام ما کلیک کنید

فوق العاده شغل در فیش حقوقی

پس از روشن شدن مفهوم فوق العاده شغل در قانون کار، این پرسش مطرح می شود که آیا فوق العاده شغل در فیش حقوقی آورده می شود یا خیر. در این زمینه باید گفت به طور معمول، تمامی اجزای دستمزد و مزایا در فیش حقوقی کارکنان قید می گردد و از آنجا که فوق العاده شغل یکی از مزایای مرتبط با شغل محسوب می شود، ذکر آن در فیش حقوقی الزامی است.

مبلغ فوق العاده شغل در فیش حقوقی، به عنوان بخشی از کل حقوق ثبت شده و مبنای محاسبه بیمه و مالیات حقوق قرار می گیرد. در نتیجه، اگر این قبیل مزایا در فیش حقوقی درج نشوند، فرآیند محاسبه دستمزد نهایی و کسورات آن با خطا مواجه خواهد شد. در ادامه توضیح فوق العاده شغل چیست، باید اشاره کرد ممکن است در فیش حقوقی جزئیات این پرداختی (مانند اضافه کاری) ذکر شود یا فقط عنوان کلی فوق العاده درج گردد.

فیش حقوقی برای هر فرد به صورت جداگانه تهیه شده و اطلاعات مالی وی را نمایش می دهد. این فیش نشانگر کل مبلغ دریافتی کارمند در ماه است و بدیهی است که دریافت فوق العاده شغل، موجب افزایش این مبلغ می شود. در بخش های بعدی این مقاله، نحوه محاسبه و همچنین جدول میزان فوق العاده شغل ارائه خواهد شد.

نحوه محاسبه فوق العاده شغل

در پاسخ به این سوال که فوق العاده شغل در قانون کار چیست، باید گفت انواع مختلفی از آن وجود دارد که نحوه محاسبه هر کدام بر پایه قانون کار مشخص شده یا ممکن است جدول میزان مزایا به صورت توافقی تنظیم گردد. مطابق بخشنامه حقوق و دستمزد سال گذشته، افزایش سطوح مزدی 32 درصد اعلام شده است، در نتیجه میزان فوق العاده شغل ها در سال گذشته نیز 32 درصد افزایش یافت. جدول نحوه محاسبه فوق العاده شغل در ادامه ارائه شده است. (نحوه محاسبه فوق العاده شغل بر حسب بخشنامه سال 1405، به محض اعلام در متن مقاله اطلاع رسانی می گردد.)

نوع فوق العاده	نحوه محاسبه	نوع فوق العاده شغل	شیوه محاسبه
اضافه کاری	معمولا معادل 40 درصد حقوق هر ساعت کار عادی است (ضریب 1.4)، اما گاهی طبق توافق، این میزان بین 35 تا 80 درصد متغیر می باشد.	حق جذب	به صورت توافقی تعیین می شود و می تواند بین 10 تا 100 درصد دستمزد همکاران در همان گروه شغلی باشد.
نوبت کاری	برای شیفت صبح و عصر: 10 درصد افزون بر حقوق	فوق العاده سختی کار	توافقی است.
	برای شیفت صبح و عصر و شب: 15 درصد افزون بر حقوق
	برای شیفت صبح و شب یا عصر و شب: 22.5 درصد افزون بر حقوق
شب کاری	35 درصد مزد هر ساعت کار	فوق العاده بدی آب و هوا	با توجه به شرایط اقلیمی و تخصص افراد تعیین شده و بین 13 تا 25 درصد حقوق پایه است.
	ضریب محاسبه آن 1.35 است.
تعطیل کاری	40 درصد حقوق عادی روزانه	فوق العاده کار در مناطق محروم	بر اساس وضعیت شهر یا روستای محل خدمت تعیین می گردد.
	ضریب آن 1.4 می باشد.
جمعه کاری	40 درصد حقوق هر ساعت کار عادی در صورتی که روز جایگزین به عنوان تعطیل داده شود	فوق العاده سرپرستی	توافقی است و معمولا حدود 1 تا 20 درصد می باشد.
	ضریب آن 1.4 است.
فوق العاده ماموریت	در صورت اقامت حداقل یک شب در محل ماموریت: از یک بیستم حداقل حقوق تا حداکثر یک پنجاهم نسبت به مازاد حداقل حقوق تا سقف مصوب.
	در صورت عدم اقامت شبانه: 50 درصد مبلغ فوق تعلق می گیرد.
	معمولا میزان آن معادل یک سی ام حقوق عادی است.

 

نحوه محاسبه دقیق برخی از انواع فوق العاده شغل ها در قانون کار به صراحت ذکر نشده و این موارد به شکل توافقی پرداخت می گردند. لازم به توضیح است که میزان فوق العاده های ذکر شده در جدول فوق، با حقوق پایه و سایر مزایا جمع شده و میزان حقوق نهایی محاسبه می شود. میزان افزایش سالانه فوق العاده ها نیز همسان با افزایش سایر سطوح مزدی خواهد بود.

در پاسخ به این که مراحل محاسبه فوق العاده شغل چیست، باید بیان کرد که نحوه محاسبه فوق العاده شغل بسته به شرایط شغلی کارمند یا کارگر متفاوت است. توصیه می شود کارکنان پیش از استخدام یا انجام کار اضافه، نحوه محاسبه را از طریق مطالعه قانون کار یا گفتگو با کارفرما روشن کنند.

لازم به ذکر است موارد اعلام شده، بر اساس روال سال گذشته بوده و به محض تغییر و اعلام برای سال 1405، در متن مقاله اطلاع رسانی می گردد.

برای عضویت در کانال تلگرام ما کلیک کنید

فوق العاده شغل به چه کسانی تعلق میگیرد

در پاسخ به این پرسش که فوق العاده شغل به چه کسانی تعلق میگیرد، می بایست بیان نمود که به طور کلی، این مزایای مالی به گروه های خاصی از نیروی کار و تحت شرایط تعریف شده پرداخت می شود. دسته اول، افرادی هستند که ساعات کاری فراتر از حد معمول را کار می کنند؛ مانند کسانی که اضافه کاری یا شیفت شب دارند. دسته دوم، کارکنانی هستند که در شرایط سخت یا پرخطر فعالیت می کنند؛ مانند مشاغل دارای سختی کار بالا، اشتغال در مناطق محروم یا محیط های با آب و هوای نامساعد. دسته سوم نیز نیروهای متخصص و کارشناس در حوزه های حساس و مورد نیاز بازار کار هستند که برای جذب و حفظ آن ها، حق جذب یا فوق العاده های ویژه در نظر گرفته می شود.

فوق العاده شغل ممکن است بر اساس سمت و موقعیت سازمانی فرد (مانند فوق العاده سرپرستی) یا نوع قرارداد کاری وی نیز تعیین شود. پرداخت این موارد یا به صورت الزامی طبق مقررات قانون کار (نظیر اضافه کاری) است، یا به شکل اختیاری و توافقی بین کارفرما و پرسنل (مانند حق جذب بر اساس شایستگی) صورت می پذیرد. بنابراین، آگاهی از شرایط و نحوه محاسبه دقیق هر یک از این موارد، برای کارکنان جهت رصد صحت پرداخت ها در فیش حقوقی امری ضروری محسوب می شود.

جدول فوق العاده شغل

پس از تعریف فوق العاده شغل و توضیح نحوه محاسبه آن، لازم به ذکر است که جدول مزایای پرداختی به پرسنل در هر شرکت یا اداره، با دیگری متفاوت است و بر پایه آخرین مقررات مصوب و افزایش های دستمزدی، به روز می شود. به عنوان نمونه، میزان فوق العاده کار در یک منطقه محروم یا با آب و هوای نامساعد ممکن است سالانه تغییر کند یا برخی مناطق از فهرست مناطق محروم حذف یا به آن اضافه شوند.

پس از آشنایی با مفهوم فوق العاده شغل در قانون کار چیست، برای بررسی جدول میزان و رقم فوق العاده شغل، باید با مدیریت سازمان یا واحد منابع انسانی مشورت کرد یا جداول مندرج در آیین نامه ها و قانون کار را بررسی نمود. در ادامه، جدول میزان و مبلغ تقریبی فوق العاده شغل ارائه شده و جزئیات مربوط به هر مزیت بر اساس ماده قانون کار یا آیین نامه مربوطه، در جدول فوق العاده شغل قابل مشاهده است:

نوع فوق العاده	میزان و مبلغ فوق العاده	محاسبه بر اساس کدام ماده قانون کار صورت می گیرد؟	نوع فوق العاده شغل	میزان فوق العاده	قانون و آیین نامه مرتبط
اضافه کاری	40 درصد حقوق ساعتی	ماده 59 قانون کار	حق جذب	10 الی 100 درصد حقوق کارکنان در گروه شغلی مربوطه	-
نوبت کاری	10 الی 22.5 درصد اضافه بر مزد	ماده 56 قانون کار	فوق العاده سختی کار	توافقی می باشد.	ماده 3 آیین نامه فوق العاده سختی شرایط محیط کار
شب کاری	35 درصد حقوق ساعتی	ماده 53 و 58 قانون کار	فوق العاده بدی آب و هوا	11 الی 25 درصد حقوق پایه	آیین نامه فوق العاده بدی آب و هوا، موضوع بندهای ب، پ و ت ماده 39 قانون استخدام کشوری
تعطیل کاری	40 درصد حقوق روزانه	ماده 62 و 63 قانون کار	فوق العاده کار در مناطق محروم	بر اساس وضعیت منطقه متغیر است.	آیین نامه فوق العاده محرومیت از تسهیلات زندگی و محل خدمت، موضوع بندهای ب، پ و ت ماده 39 قانون استخدام کشوری
جمعه کاری	40 الی 80 درصد حقوق ساعتی	ماده 62 قانون کار	فوق العاده سرپرستی	1 الی 20 درصد بر اساس سطح مدیر یا سرپرست	ماده 17 دستورالعمل اجرایی طرح طبقه بندی مشاغل
فوق العاده ماموریت	1 بیستم الی 1 پنجاهم حقوق	ماده 46 قانون کار

 

در پاسخ به این سوالات که انواع فوق العاده شغل چیست و آیا پرداخت این مزایا دائمی است، باید گفت فوق العاده شغل گونه های مختلفی مانند حق جذب و جمعه کاری دارد که پرداخت برخی از آنها مثل حق جذب، به صورت مستمر انجام می شود. پرداخت بعضی دیگر از فوق العاده ها مانند جمعه کاری همیشگی نیست و تنها در صورت کار کردن فرد در روز جمعه، به او تعلق می گیرد.

حق جذب چیست

پس از روشن شدن مفهوم فوق العاده شغل چیست، باید اشاره کرد که برخی کارفرمایان برای دستیابی به اهداف خود نیاز به جذب نیروی متخصص و ماهر دارند، اما با چالش کمبود نیرو و تمایل نداشتن متخصصان به استخدام روبرو هستند. برای ایجاد انگیزه و استخدام بلندمدت این افراد، می توان پیشنهاد حقوق بالاتری ارائه داد. به عبارت دیگر، علاوه بر پرداخت حقوق پایه، امکان پرداخت حق جذب به کارگران یا کارمندان وجود دارد.

در پاسخ به این سوالات که فوق العاده حق جذب چیست و نحوه محاسبه آن چگونه است، باید توضیح داد که حق جذب یکی از مزایای شغلی محسوب می شود که معمولا به صورت مستمر به نیروی واجد شرایط پرداخت می گردد. عموما افرادی که در حوزه های تخصصی فعالیت می کنند یا رشته شغلی آنها پرریسک و حساس است، از 10 تا 100 درصد حق جذب بهره مند می شوند. انواع آن به شرح زیر است:

حق جذب مربوط به قراردادهای کار دائم یا موقت

حق جذب مشاغل تخصصی

فوق العاده جذب بر اساس شایستگی

فوق العاده جذب بر اساس سمت سازمانی

حق جذب در مراکز فاقد طبقه بندی مشاغل

حق جذب در کارگاه دارای طبقه بندی مشاغل

پس از توضیح درباره فوق العاده شغل در قانون کار چیست، باید گفت که میزان حق جذب به صورت توافقی تعیین می شود. در واقع نحوه محاسبه و جدول میزان آن بنا به صلاحدید قابل تغییر است. میزان حق جذب برای مدیران معمولا 10 درصد حقوق کارکنان گروه شغلی مربوطه بوده و برای شاغلان در سایر حوزه ها تا 100 درصد حقوق همکاران می باشد. عموما در کارگاه های فاقد طبقه بندی مشاغل، حق جذب پرداخت شده و به عنوان بخشی از حقوق ثابت در نظر گرفته می شود.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد نحوه محاسبه فوق العاده شغل در کانال تلگرام آشاثبت عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی آشاثبت نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی به سوالات شما عزیزان پیرامون اطلاع از نحوه محاسبه فوق العاده شغل​ پاسخ دهند.