برای مشاوره شرایط صدور صورت حساب شمس
برای مشاوره شرایط صدور صورت حساب شمس

صورت حساب شمس یکی از انواع صورت حساب های الکترونیکی ثبت شده در سامانه مودیان است که در بستر سامانه مودیان و تحت نظارت سازمان امور مالیاتی کشور صادر و پردازش می شود. این صورت حساب زمانی معتبر است که با شناسه یکتای مالیاتی ثبت شده و تمامی اطلاعات فروشنده، خریدار، مبلغ، مالیات و عوارض به صورت دقیق در آن درج شده باشد. اطلاع از شرایط و نحوه صدور صورت حساب شمس اهمیت زیادی دارد، زیرا صدور نادرست یا ثبت نشدن آن می تواند منجر به جرائم مالیاتی، رد اعتبار مالیاتی، و مشکلات حسابداری شود.
از این رو، در این مقاله، به سوال صورت حساب شمس چیست؛ پاسخ داده شده و شرایط صدور صورتحساب شمس آمده است. پس از آن، مهلت استفاده از صورتحساب شمس و نحوه صدور صورتحساب شمس ارائه می گردد. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص با ما همراه باشید.
صورت حساب شمس چیست
در پاسخ به این پرسش که صورت حساب شمس چیست، می بایست بیان نمود که صورت حساب شمس نوعی صورت حساب دارای شماره مالیاتی است که در چارچوب اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و در ارتباط با سامانه مودیان تعریف شده است. با لازم الاجرا شدن این قانون، تکالیف مالیاتی جدیدی برای مودیان ایجاد شد که از مهم ترین آن ها می توان به ثبت نام در سامانه، استفاده از پایانه های فروشگاهی و صدور صورت حساب الکترونیکی اشاره کرد. در این میان، صدور صورت حساب الکترونیکی به عنوان یکی از اصلی ترین الزامات قانونی شناخته می شود و مودیان مکلف اند معاملات خود را با رعایت ضوابط تعیین شده ثبت و گزارش کنند.
صورت حساب الکترونیکی، صورتحسابی با شناسه یکتای مالیاتی است که به صورت سیستمی صادر می شود و انواع مختلفی دارد؛ از جمله نوع اول، دوم و سوم که هرکدام بسته به نحوه صدور و میزان اطلاعات درج شده (مشخصات خریدار، فروشنده و جزئیات کالا یا خدمت) کاربرد متفاوتی دارند. این صورت حساب ها بر اساس الگوهای متنوعی مانند فروش داخلی، فروش ارزی، طلا و جواهر، قرارداد پیمانکاری، قبوض خدماتی، بلیت هواپیما و صادرات طراحی شده اند و می توانند در قالب صورت حساب اصلی، اصلاحی، ابطالی یا برگشت از فروش ثبت شوند. تمامی این فرآیندها تحت نظارت سازمان امور مالیاتی کشور انجام می گیرد.
با این حال، قانون گذار پیش بینی کرده است که در برخی شرایط مانند بروز نقص فنی یا حوادث غیرمترقبه، امکان صدور صورت حساب الکترونیکی وجود نداشته باشد. در چنین مواردی، بر اساس مقررات مربوط و دستورالعمل های ابلاغی، مودیان می توانند از صورت حساب غیرالکترونیکی دارای شماره مالیاتی که به اختصار «صورت حساب شمس» نامیده می شود استفاده کنند. این صورت حساب به صورت کاغذی صادر می شود، اما دارای شماره مالیاتی معتبر است و مودی موظف است وقوع مشکل فنی را حداکثر تا پایان روز اداری بعد از طریق کارپوشه خود در سامانه یا سایر روش های اعلامی به سازمان اطلاع دهد. بنابراین، صورت حساب شمس راهکار قانونی جایگزین در شرایط اضطراری است تا وقفه ای در انجام معاملات و ثبت تکالیف مالیاتی ایجاد نشود.
شرایط صدور صورتحساب شمس
صورتحساب «شمس» در چارچوب اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان مالیاتی، یک راهکار موقت برای زمانی است که به دلیل حادثه یا نقص فنی امکان صدور صورتحساب الکترونیکی وجود ندارد. با این حال، استفاده از آن مشروط به رعایت ضوابط مشخصی است و مودیان مالیاتی مکلف اند در بازه های زمانی تعیین شده، اطلاعات مربوط به این صورتحساب ها را در کارپوشه خود ثبت و وضعیت آن ها را به سازمان امور مالیاتی اعلام کنند. شرایط صدور صورتحساب شمس به صورت زیر می باشد:
مودی مالیاتی موظف است صورتحساب های شمس صادرشده در دوره مربوطه را حداکثر تا ۱۰ روز اداری پس از رفع حادثه یا نقص فنی در کارپوشه خود ثبت نماید.
در صورت درخواست مودی و موافقت سازمان امور مالیاتی، این مهلت حداکثر تا ۱۵ روز دیگر قابل تمدید است.
مودی مکلف است حداکثر ۱۰ روز پس از پایان هر دوره مالیاتی وضعیت صورتحساب های شمس استفاده نشده را مشخص کرده و نتیجه را از طریق کارپوشه به سازمان اعلام نماید.
در صورت بروز حادثه یا نقص فنی در یک مکان پستی که دارای حداقل دو پایانه فروشگاهی/حافظه مالیاتی فعال است، مودی باید: موضوع حادثه یا نقص فنی را به سازمان اعلام کند؛ از پایانه فروشگاهی یا حافظه مالیاتی دیگر برای صدور صورتحساب الکترونیکی استفاده نماید و مجاز به استفاده از صورتحساب شمس نیست، مگر این که استفاده از تمامی پایانه ها غیرممکن باشد.
پایانه های فروشگاهی/حافظه های مالیاتی در فعالیت واحد مربوط به مودیانی که دارای واحد آلاینده و غیرآلاینده موضوع ماده ۲۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده (مصوب ۲/۳/۱۴۰۰) با خطوط تولیدی مجزا و محصول مستقل هستند، طبق اعلام سازمان محیط زیست، نمی توانند جایگزین خطوط تولیدی دیگر برای صدور صورتحساب شوند.
در صورت عدم رعایت احکام ماده ۱۲ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، به ویژه در خصوص اطلاع رسانی به سازمان امور مالیاتی یا شرکت معتمد درباره عدم امکان صدور صورتحساب الکترونیکی، مودی مشمول جریمه ای معادل ۱ درصد فروش انجام شده در مدت مربوطه یا مبلغ ثابت ۱ میلیون تومان (هر کدام بیشتر باشد) خواهد شد.
در مجموع، صورتحساب شمس یک ابزار اضطراری است و استفاده از آن نیازمند رعایت دقیق مهلت های قانونی و تشریفات اطلاع رسانی است. عدم توجه به این الزامات می تواند منجر به جرایم مالی قابل توجه شود؛ بنابراین، مدیریت صحیح پایانه های فروشگاهی و ثبت به موقع اطلاعات در کارپوشه، نقش مهمی در پیشگیری از تخلفات و جرایم مالیاتی خواهد داشت.
نحوه صدور صورتحساب شمس
در توضیح نحوه صدور صورتحساب شمس، می بایست بیان نمود که در راستای پیش بینی شرایط اضطراری مانند بروز حادثه، قطعی سامانه یا نقص فنی پایانه های فروشگاهی، سازوکار صدور صورتحساب شمس به عنوان راهکار جایگزین موقت طراحی شده است. در ابتدای هر دوره مالی (هر فصل)، بنا به تشخیص سازمان امور مالیاتی، تعدادی شماره مالیاتی صورتحساب شمس از طریق کارپوشه در اختیار مودی قرار می گیرد تا در صورت بروز اختلال، امکان ادامه فعالیت قانونی برای وی فراهم باشد.
شماره های مالیاتی تخصیص یافته برای صورتحساب شمس صرفا در همان دوره مالی اعتبار دارند و قابل انتقال یا استفاده در فصل های بعدی نیستند. همچنین برای واحدهای جدیدالتاسیس، سازمان مکلف است پس از شروع فعالیت و به درخواست مودی، امکان دریافت شماره های شمس را فراهم کند. در صورتی که فروشنده در طول دوره به شماره های بیشتری نیاز داشته باشد، پس از ثبت درخواست در کارپوشه، سازمان باید حداکثر ظرف ۲۴ ساعت کاری نسبت به بررسی و تخصیص مجدد اقدام نماید.
البته تخصیص مجدد شماره شمس در صورتی امکان پذیر است که مودی حدود مجاز صدور صورتحساب الکترونیکی را رعایت کرده باشد. چنانچه این حدود رعایت نشده باشد، تا زمانی که مالیات و عوارض مربوطه به حساب سازمان واریز نشود و سپس صورتحساب شمس در کارپوشه ثبت نگردد، امکان دریافت شماره جدید وجود نخواهد داشت. همچنین شماره های تخصیص یافته ای که در پایان دوره استفاده نشوند، پس از تعیین وضعیت توسط سازمان، به صورت خودکار از سامانه حذف می شوند.
در زمان استفاده از صورتحساب شمس، مودی موظف است پس از رفع نقص فنی، اطلاعات صورتحساب های صادرشده را از طریق کارپوشه در سامانه ثبت کند و تنها صورتحساب هایی پذیرفته می شوند که تاریخ صدور آن ها با بازه وقوع حادثه مطابقت داشته باشد. اگر فروشنده صورتحساب شمس را ثبت نکند، خریدار (اعم از مودی یا مصرف کننده نهایی) می تواند اطلاعات خرید خود را به سازمان اعلام نماید. همچنین دریافت مالیات بر ارزش افزوده همزمان با صدور صورتحساب شمس در زمان غیرفعال بودن کارپوشه ممنوع است و طبق ماده ۹ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، متخلف علاوه بر تخلف قانونی، به پرداخت جریمه ای معادل دو برابر مالیات بر ارزش افزوده دریافتی محکوم خواهد شد.
زمان استفاده از صورتحساب شمس
در توضیح زمان استفاده از صورتحساب شمس می بایست بیان نمود که صورتحساب شمس صرفا یک ابزار اضطراری است و مودی تنها زمانی مجاز به استفاده از آن است که به دلایلی خارج از اختیار وی، امکان صدور صورتحساب الکترونیکی فراهم نباشد. این موارد شامل حوادث غیرمترقبه مانند آتش سوزی، سیل، زلزله، جنگ یا اغتشاشات، سرقت تجهیزات مرتبط با صدور صورتحساب، قطع برق، اختلال در شبکه پرداخت الکترونیکی (به ویژه برای اشخاص حقیقی استفاده کننده از دستگاه کارتخوان بانکی به عنوان پایانه فروشگاهی) و همچنین بروز نقص فنی سخت افزاری یا نرم افزاری در تجهیزات مربوطه است. در خصوص نقص فنی، این محدودیت حداکثر تا ۱۰ روز امکان استفاده از شمس را توجیه می کند.
مهلت استفاده از صورتحساب شمس کاملا وابسته به تداوم شرایط اضطراری است و به محض رفع حادثه یا نقص فنی، مجوز استفاده از آن نیز پایان می یابد. اعلام تاریخ رفع حادثه می تواند توسط خود مودی یا نهادهای ذی صلاح انجام شود و از آن زمان به بعد، مودی موظف است صدور صورتحساب الکترونیکی را از سر بگیرد. بنابراین؛ استفاده از شمس فقط در بازه زمانی واقعی اختلال مجاز است و نمی تواند به عنوان جایگزین دائمی یا سلیقه ای مورد استفاده قرار گیرد.
در صورتی که پس از اعلام رفع مشکل، مودی همچنان اقدام به صدور صورتحساب شمس نماید، این اقدام تخلف محسوب شده و مشمول احکام ماده ۹ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان خواهد بود. به همین دلیل، رعایت دقیق مهلت استفاده و مستندسازی زمان بروز و رفع اختلال اهمیت زیادی دارد تا از بروز جرایم و تبعات قانونی جلوگیری شود.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد شرایط صدور صورت حساب شمس در کانال تلگرام آشاثبت عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی آشاثبت نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی به سوالات شما عزیزان پیرامون اطلاع از شرایط صدور صورت حساب شمس پاسخ دهند.

پاسخ مشاور: مهلت استفاده از صورتحساب شمس کاملا وابسته به تداوم شرایط اضطراری است و به محض رفع حادثه یا نقص فنی، مجوز استفاده از آن نیز پایان می یابد که توضیحات بیشتر در متن مقاله بیان شده است.